یک موضوع نسبتاً خصوصی - قسمت دوم

۲۰ دی ۱۳۸۸

rooznameh-bartari

شماره ۵۰، زمستان ۱۳۸۸

دوست قدیمی روبه رویم روی مبل ولو شده بود. از دوستان مشترک حرف می­زدیم. گفتم از دوره­های دوستانه / زنانه دلگیر شده­ام، همه­اش شده است بدگویی شوهرها. تایید کرد.گفتم وقتی می­گویم آقای عزیز خانه تنهاست و باید زود برگردم حیرت می­کنند و وقتی می­گویم دلم نمی­آید بدون او با شما به دوبی، خانه­ی آن یکی دوست بیایم، مسخره­ام می­کنند! سری به تاسف تکان داد. او گفت هفته پیش خانه­ی دوستی بوده، اولین بار بوده شوهرش را می­دیده. آن دوست هرچه از دهنش درآمده جلوی اوی غریبه به شوهر بار کرده. قیافه کش آمده­ی آن مرد را تصور می­کردم… گفت شنیده است شوهر تحت الفحش، زنی دیگر در شهری دیگر هم دارد! گفتم همه­اش از خیانت مردها می­گویند، همه­ی مردها که بیمار ج.ن.س.ی نیستند، لابد کم می­آورند که به دیگری پناه می­برند.

یادم می­آید از اولین تعالیم خاله­زنکی به ما دخترها این بود که هرگز نگذار دوست پسرت / نامزدت / شوهرت بفهمد دوستش داری، که تا بفهمد برایش بی­مزه می­شوی. می­گفتند مرد را باید تشنه نگهداری، باید از او سواری بگیری، تا چشمم کور شود. اگر کار کردی، درآمدت مال خودت باشد و اگر کار نمی­کنی دور از چشم و آگاهی او دائم بیاندوزی،. باید بچه­ها را سرش بیاندازی، باید همه­اش بخواهی و … گاهی که زنان هم طبقه­ام را نگاه می­کنم می­بینم چه خوب این نصایح را در زندگی واقعی­شان به کار بسته­اند! می­دانم بسته­های آموزشی این چنینی، برای پسرها هم از بچگی تهیه و توزیع شده است! مثل این­که بزرگ که شدی، زن که گرفتی، در خانه دست به سیاه و سفید نزن ، زنت مثل موم در پنجولت باشد ، زن عقلش ناقص است و آفریده شده برای لذت بردن تو و نه بیشتر و …

برای آقای عزیز از دوستم “خانم خوشگله” می­گفتم که با عاشق­ترین پسر سر راهش ازدواج کرد ولی الان تنهاست، چون عاشق قدیمی که امروز مردی ثروتمند است، عشق را با زن صیغه­ای­اش در خانه­ای دیگر می­جوید. شوهر “خانم خوشگله”، مرد مشهوری شده است، عکسش در اینترنت فراوان ریخته. نگاهش می کنم. با آن پسر شتابزده سال­ها پیش تفاوتی نکرده. آقای عزیز می­گوید ناراحت نشوی، اما به نظرم دوست تو هم کم مقصر نیست… واقعاًوقتی پای رابطه­ای بلنگد، چه فرقی می­کند چه­کسی مقصرتر بوده است.

در افراد هم طبقه­ی ما، روز به روز تقسیم کار مردانه / زنانه کمرنگ­تر می­شود. زن و مرد هردو درس خوانده­اند، سرکار می­روند، درآمد دارند، هر دو به امور منزل می­رسند و هردو بچه­داری می­کنند. هر دو مسئولیت خانه و اقتصاد خانه را احساس می­کنند، اما چه می­شود که پای روابط عاطفی و انسانی که پیش می­آید ­ناگهان زنانگی­ها و مردانگی­ها متبلور می­شود ؟ مرد یادش می­آید مرد است و زن یاد زن بودنش می­افتد و بسته­های آموزشی و غیرت و تعصب و ناموس و مکر و حیله و “ما” ی رابطه به دو “من” مسخره تبدیل می­شود. درک و شعور و تفکر چه ربطی به تفاوت در ترشح چندین هورمون متفاوت دارد؟

آقای آشنا با افتخار توضیح می­دهد هرگز دست به گاز آشپزخانه نزده است. می­دانم همسرش دانشگاه تدریس می­کند. با پوزخند می­پرسم اگر خانه رسیدید و خانم هنوز نیامده بود و دلتان چایی خواست و … حرفم را قطع می­کند : ” می­رم کافه …” ! ادامه می­دهد ” مردهای خانواده­ی ما هیچ کدوم پا به آشپزخونه نمی­ذارن” … این مردها را در کودکی تصور می­کنم. لابد مادر و خواهرهایی داشته­اند که به جای همه­ی خانواده با گردن کج در جبهه­ی آشپزخانه می­جنگیدند و در همان جبهه زنانه، دسیسه­ها برای مردها می­چیده­اند!

بچه­ها به طرز خنده­داری شبیه مادرهای­شان می­شوند. کوچولوهای اطراف­تان را نگاه کنید… برای همین است که می­گویند زبان مادری و نه زبان پدری! وقتی من ِ مادر، بخواهم دختر و پسرم را فارغ از ج.ن.س­شان انسان بار بیاورم، هم آشپزی یادشان می­دهم، هم سرویس کولر هم شستن جوراب و هم روش­های کسب درآمد حلال!  به یک اندازه مشوق­شان در پیشرفت خواهم بود. وقتی پسرکم را نگاه می­کنم، یاد کودکی خودم می­افتم، چه تفاوتی دارد؟  وقتی می­بینمش با دخترها و پسرهای همبازی­اش دنبال هم می­دوند، فکر می­کنم چرا باید بین این دو گروه خطی کشید و یک عمر از مصاحبت هم محروم­شان کرد و یادشان داد شما با هم فرق دارید؟  معلم موسیقی­شان را می­بینم که به نوبت بالای سرشان می­رود و ایرادات­شان را می­گیرد. فسقلی­ها هنوز پاهای­شان از صندلی پیانو آویزان است! تصور روزی را می­کنم که برای خودشان زن و مردهای بزرگی شده­اند و کسی در مغزشان فرو کرده با هم فرق دارند … وقتی داده­ها را یکسان دریافت می­کنند و یکسان پردازش می­کنند، چرا باید خروجی متفاوت باشد؟ مگر با کدام عضوشان قرار است فکر کنند؟!

گاهی آنقدر دلم می­خواهد بروم سراغ فلان “آقای دوست قدیمی”، کنارش بنشینم، چایی بخوریم و از خاطرات قدیمی صحبت کنیم و غش غش بخندیم؛ همان طور که با فلان “خانم دوست قدیمی” چنین می­کنیم. اما نمی­شود. آنقدر تفکر زائد در ذهن­ها فرو رفته است که اولین احساس در تنها شدن با یک نا- همج.ن.س، احساس ناامنی است.

خوب … نسل من دارد کم کم قدیمی می­شود. امروز می­بینم نسل جدیدی­ها در دوره­های دوستانه­شان، پسر و دختر، همه را دعوت می­کنند و می­بینم به همان اندازه که در دانشگاه دوست دختر دارند، دوست پسر هم دارند و به همان راحتی در سر و مغز همکار مردشان می­کوبند که بر سر همکار زن­شان. امیدوار می­شوم که سایه شوم ج.ن.س.ی.ت از روابط “دارد” برداشته می­شود، اما متاسفانه آنجا که پای زن و شوهری به میان بیاید، هنوز زوجین، همدیگر را همسر نمی­دانند…

این­جور می­شود که در کنار لنگ زدن روابط عاطفی همسران و تقسیم کار احساسی زن/مرد ، نقص در قوانین مدنی و خانواده می­شود قوز بالا قوز ! این­جور می­شود که خانه به جای آن­که مسکن باشد و محل تسکین و آرامش، می­شود جبهه­ی نبرد – گرچه ناخودآگاه. این­جور می­شود که زیر سقف مشترک، “مایی به وجود نمی­آید که دو من برتری طلب زندگی می­کنند یا یک رابطه­ی یکسویه، با کنار آمدن یکی به نفع دیگری و یا رابطه از هم می­پاشد …

در این مورد هم به اندازه هزار کتاب حرف دارم! اما فقط همین را بگویم که بهتر است هرلحظه­ی در خانه و کنار همسر بودن (یا چه می­دانم … با دوست پسر و نامزد بودن و غیره …) به خود بگوییم :

“این موجود هیولا نیست و من هم مالک زندگیش نیستم. دوستی هستم که قرار است بهترین اوقات و تنهاییم را با او بگذرانم!”

 

باز هم ادامه دارد … !

 

————————————————————————-

پ.ن: داشتم این­ها را می­نوشتم که آقای عزیز این جمله را بامزه یافت و برایم فرستاد :

زنان با مردان به این امید ازدواج می‌کنند که بالاخره بتوانند آنها را تغییر دهند. مردان با زنان ازدواج می‌کنند، به این امید که هرگز تغییر نکنند، و واضح است که هر دو گروه سرخورده می‌شوند!

البته ترجیح می­دهم به جای کلمه­ی” مردان” و” زنان” در هر دو مورد از کلمه­ی “برخی”، و به جای “آنها” از “همسرانشان” استفاده کنم!